Stadsbuurtbus 1.0: de eerste plannen 2015–2019

De wortels van Stadsbuurtbus Kampen liggen bij de Bewonersraad deltaWonen. Toen de provincie Overijssel in 2015 het voortbestaan van stadsbuslijn 11 op de tocht zette, ontstonden zorgen over de bereikbaarheid van Kampen. Voor huurders en andere inwoners was de stadsbus een belangrijke verbinding met het station, hun werk, winkels en andere voorzieningen.

Tegelijkertijd kwamen bij de Bewonersraad klachten binnen over het bestaande vervoer. Reizigers vertelden over vertragingen, gemiste treinaansluitingen, moeilijk toegankelijke busjes en beperkte bedieningstijden. Niet iedere klacht werd schriftelijk vastgelegd, maar samen maakten die ervaringen duidelijk dat er iets moest veranderen. Het doel werd daarom niet alleen behoud van de stadsbus, maar ook beter vervoer.

Een buslijn onder druk

In 2016 en 2017 bracht de Bewonersraad de problemen verder in beeld. De koppeling van lijn 143 aan lijn 11 zorgde ervoor dat vertragingen doorwerkten in het stadsvervoer. Reizigers misten daardoor hun trein. Op zaterdag reden kleine busjes waarin instappen met een rollator of kinderwagen lastig was. Ook verschillende haltes waren onvoldoende toegankelijk.

In april 2017 legde de Bewonersraad deze knelpunten aan Connexxion voor. De vervoerder erkende een deel van de problemen, waaronder de ontbrekende busdienst op Koningsdag. Tegelijk werd de dreigende opheffing van lijn 11 gebruikt als reden om weinig meer in busjes en haltes te investeren. De Bewonersraad vond dat de verkeerde volgorde: eerst moest het vervoer beter worden, zodat meer mensen er gebruik van konden maken.

Een eigen alternatief voor Kampen

De Bewonersraad besloot zelf een plan uit te werken. Het uitgangspunt was eenvoudig: een grote bus waar die nodig was, een kleine bus waar dat kon. Daarmee konden de kosten omlaag en de bereikbaarheid vooruit. Betere treinaansluitingen, ruimere bedieningstijden en de geldigheid van de OV-chipkaart waren belangrijke onderdelen.

Het eerste voorstel combineerde beroepschauffeurs en kleine bussen binnen één lijn. Tijdens de verdere uitwerking ontstond een plan voor twee elkaar aanvullende verbindingen: een aangepaste reguliere lijn 11 vanaf station Kampen en een Stadsbuurtbus vanaf Kampen Zuid. Zo konden ook de zuidelijke wijken beter worden bediend. Naast vrijwilligers zagen de initiatiefnemers mogelijkheden voor mensen die werkervaring wilden opdoen.

Er volgden gesprekken met reizigers, chauffeurs, het ROCOV, de gemeente, de vervoerder en de provincie. Begin 2018 zette de Bewonersraad een enquête uit onder huurders. Hun ervaringen en reisbehoeften hielpen het plan verder aan te scherpen. Toen de voortgang moeizaam bleef, zochten de initiatiefnemers ook steun bij de provinciale politiek.

2018: van plan naar voorbereiding

In het voorjaar kwam er beweging. Op 30 mei 2018 maakten de Bewonersraad, de provincie en Connexxion afspraken over een combinatie van een reguliere stadsbus en een Stadsbuurtbus. De bedoeling was om in februari 2019 te starten. De provincie vroeg de initiatiefnemers de voorbereiding direct op te pakken: er moesten onder meer een organisatie en een groep chauffeurs komen.

De voorbereidingen gingen voortvarend van start. In juli vertelde Connexxion dat er onderhandelingen liepen over het vervoerscontract. Dat riep vragen op over de gevolgen voor het plan. De provincie stelde de Bewonersraad gerust dat het kon doorgaan. De initiatiefnemers zetten hun werk daarom voort.

Het plan werd stilgezet

In het najaar veranderde de koers. De provincie wilde de verdere inrichting van het stadsvervoer laten aansluiten op de nieuwe concessie IJssel-Vecht, die in december 2020 zou beginnen. De Stadsbuurtbus die voor februari 2019 werd voorbereid, kwam er daardoor niet.

De Bewonersraad stelde een tijdelijke pilot voor: laat de Stadsbuurtbus tot december 2020 naast lijn 11 rijden. Daarmee kon ervaring worden opgedaan en de bereikbaarheid alvast verbeteren, zonder de nieuwe vervoerder vast te leggen op voortzetting. De provincie wees ook dat voorstel af vanwege de extra kosten.

Een breuk in het vertrouwen

De teleurstelling ging verder dan het uitblijven van een nieuwe busdienst. De initiatiefnemers waren op verzoek met de voorbereiding begonnen en waren daarna gerustgesteld dat het plan kon doorgaan. Vervolgens werden de afspraken terzijde geschoven. Dat schaadde hun vertrouwen in de provincie als partner van een burgerinitiatief.

Op 23 oktober 2018 legde de Bewonersraad de zorgen aan Provinciale Staten voor. De provincie stelde in haar reactie dat er geen harde afspraken waren en dat de nieuwe aanbesteding meer mogelijkheden bood. De Bewonersraad bestreed die uitleg. Ook zette zij vraagtekens bij de manier waarop de provincie de steun van de gemeente en het ROCOV voor haar koers presenteerde. De inzet bleef hetzelfde: behoud het stadsvervoer en geef het voorbereide alternatief een kans.

2019: zelfstandig verder als Stadsbus Kampen

Lijn 11 bleef behouden, maar de Stadsbuurtbus ging op het beoogde moment niet rijden. Begin 2019 werden de OV-werkzaamheden losgemaakt van de Bewonersraad en voortgezet als Stadsbus Kampen. Met het vervolgplan Stadsdienst Kampen 2.0 werkten de initiatiefnemers de combinatie van twee lijnen verder uit.

Het eerste traject eindigde daarmee zonder de nieuwe busdienst. De plannen en de betrokkenheid bleven. Hier liggen de wortels van de latere Stadsbuurtbus: in een initiatief van bewoners die de bereikbaarheid van hun stad wilden verbeteren. Het vervolg vanaf 2021 behandelen we in het dossier Stadsbuurtbus 2.0.

De stukken bij dit verhaal

Hieronder staan de plannen, brieven, reizigersmeldingen en reacties van de betrokken organisaties. De bijlagen zijn als openbare PDF beschikbaar, met persoonsgegevens waar nodig afgeschermd. Ook zijn enkele online publicaties opgenomen. Zo kunt u de achtergrond bij dit verhaal zelf nalezen.