Een toegankelijke bus voor Kampen

De nieuwe Stadsbuurtbus die in juli 2023 op Station Kampen Zuid werd onthuld, was het resultaat van ruim anderhalf jaar volhouden. Achter die feestelijke middag lag een langdurig traject van gesprekken, toezeggingen die niet werden waargemaakt, formele verzoeken en bestuurlijke druk. Steeds stond hetzelfde doel centraal: goed openbaar vervoer met een bus waarin reizigers gemakkelijk en veilig konden meereizen.

Toegankelijkheid was al vóór de start beloofd

Al tijdens de voorbereiding van lijn 510 werd gesproken over een toegankelijk voertuig. In september 2021 werd het beschikbare voertuig als rolstoeltoegankelijk beschreven. In november bleek dat het beoogde materieel die toegankelijkheid niet bood. De provincie benadrukte toen tegenover de vervoerder dat een toegankelijk voertuig nodig was en dat vervanging urgent was.

Toen lijn 510 in december 2021 van start ging, was de behoefte aan beter materieel dus al bekend. Er zou een geschikter voertuig komen, onder meer vanuit Noord-Holland. Die toegezegde bus kwam echter niet naar Kampen.

De dienstregeling begon met het beschikbare oudere materieel. Daarmee reed er weer een bus door de wijken, maar bleven er voor een deel van de reizigers belangrijke belemmeringen bestaan.

Van tijdelijke oplossing naar langdurig probleem

In 2022 bleven de beperkingen merkbaar. Instappen was lastig voor mensen die moeilijk ter been waren en niet ieder beschikbaar voertuig kon een rolstoel meenemen. Ook technische gebreken en terugkerende reparaties zorgden voor problemen.

Vrijwilligers deden hun best om de dienst draaiende te houden. Ondertussen bleef het bestuur de vervoerder en provincie aanspreken op de staat en toegankelijkheid van de voertuigen. Ook werden zelf mogelijkheden voor vervanging aangedragen.

Verschillende oplossingen kwamen voorbij. Eerst een voertuig uit een andere concessie, vervolgens een ander gebruikt voertuig en daarna een nieuwe bus via EBS. De verwachting dat er in december 2022 een nieuwe bus zou komen, werd opnieuw niet waargemaakt.

Zo duurde de tijdelijke situatie steeds langer. Voor reizigers en chauffeurs veranderde er te weinig, terwijl telkens opnieuw uitzicht op verbetering werd geboden.

Handhaving, informatieverzoeken en bezwaar

In november 2022 trok het bestuur een duidelijke grens. De stichting stuurde de provincie een dringend verzoek om vervangend materieel en diende op 16 november een handhavingsverzoek in. Daarmee werd de provincie formeel gevraagd de vervoerder aan de geldende eisen te houden.

Daarnaast vroegen we via de Wet open overheid om de stukken achter de afspraken over het materieel. Het bestuur wilde weten wat daadwerkelijk was afgesproken en waarom beloofde oplossingen steeds uitbleven.

Ook het verkrijgen van die informatie vergde druk. Er volgde een klacht over de behandeling van het informatieverzoek. In januari 2023 erkende de provincie dat het verzoek onjuist en te laat was afgehandeld en bood zij daarvoor excuses aan.

Het handhavingsverzoek werd begin januari afgewezen. De provincie verwees daarbij onder meer naar een verleende ontheffing voor de leeftijd van de voertuigen. Het bestuur bestreed dat dit voldoende reden was om ook tekortkomingen op andere punten, waaronder toegankelijkheid, te laten voortbestaan.

In februari volgde een bezwaarschrift. Tegelijk bleef de stichting bereid om via overleg tot een concrete oplossing te komen. Het doel bleef een geschikte bus voor de reizigers en vrijwilligers van lijn 510.

Opnieuw een afspraak, opnieuw vertraging

In het voorjaar van 2023 werd afgesproken dat lijn 510 vervroegd naar EBS zou overgaan. Daardoor kon de nieuwe vervoerder eerder een nieuwe buurtbus beschikbaar stellen, vooruitlopend op de overgang van de overige buslijnen in de regio in december.

Er kwam daarmee een concrete afspraak over vervanging per juni. Maar begin mei bleek dat de nieuwe bus ook op dat moment nog niet geleverd kon worden.

Na alle eerdere vertragingen was dat voor het bestuur aanleiding om verder op te schalen. Op 4 mei werden de inhoudelijke gronden van het bezwaar ingediend. Vervolgens stelde de stichting een ultimatum: er moest een geschikte oplossing komen. Daarbij werd duidelijk gemaakt dat doorgaan onder dezelfde omstandigheden niet vanzelfsprekend was. Ook het stilleggen van de dienst of het tijdelijk gratis vervoeren van reizigers werd als mogelijke stap benoemd.

Dat waren zware middelen voor een vrijwilligersorganisatie die juist graag wilde rijden. De opeenstapeling van niet nagekomen toezeggingen had de situatie echter onhoudbaar gemaakt.

Een oplossing onder aanhoudende druk

Op 5 juni 2023 ging lijn 510 daadwerkelijk over naar EBS. Een tijdelijk voertuig overbrugde de periode totdat de nieuwe buurtbus gereed was.

De formele procedures liepen daarnaast door. Omdat een beslissing op het bezwaar uitbleef, stelde de stichting de provincie op 25 juni in gebreke. Ook na de komst van de nieuwe bus bleef het bestuur aandringen op een behoorlijke afhandeling van de gemaakte bezwaren en klachten.

De vervanging zelf kwam inmiddels wel binnen bereik. Door de vervroegde overgang en de inzet van EBS kon Kampen de nieuwe bus eerder krijgen dan bij de reguliere concessiewisseling in december.

Het resultaat op Station Kampen Zuid

Op 5 juli 2023 werd de nieuwe Stadsbuurtbus samen met EBS en de gemeente Kampen onthuld op Station Kampen Zuid.

De lage instap, brede automatische schuifdeuren en voorzieningen voor rolstoelgebruikers maakten een groot verschil. Ook reizigers met een rollator of kinderwagen konden gemakkelijker instappen. Binnen waren er stopknoppen, airconditioning en actuele reisinformatie. De herkenbare uitstraling en digitale bestemming maakten de bus bovendien duidelijk zichtbaar als openbaar vervoer.

Voor onze vrijwilligers betekende het beter materieel om hun diensten mee uit te voeren. Voor reizigers werden belemmeringen weggenomen om van lijn 510 gebruik te maken.

De feestelijke onthulling markeerde daarmee het resultaat van langdurige inzet. Gesprekken voeren, zelf oplossingen zoeken, informatie opvragen, bezwaar maken en bestuurlijk blijven aandringen: het was allemaal nodig geweest om de toegankelijkheid van de Stadsbuurtbus daadwerkelijk te verbeteren.